Category Archives: Οικονομία

Ας κάθονται, λιγότερο θα στοιχίζουν…

Μπορεί η απεργία να είναι «λευκή», «κόκκινη» ή «πορτοκαλί». Μικρή σημασία έχει. Αυτό που μετράει είναι ότι υπάρχουν εφορίες με μηδενικό ρυθμό αύξησης των εσόδων, σε μια περίοδο που υποτίθεται ότι «οι μηχανές δουλεύουν στο φουλ». Οπότε παρατηρείται το εξής παράδοξο: η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών ανακοινώνει αύξηση φόρων, αλλά η υπηρεσιακή – αδιαφορώντας ή αδυνατώντας – δεν τους εισπράτει. Οπότε, στο τέλος της ημέρας το πηλίκο είναι ίδιο: Μηδέν. Η λογική είναι απλή: Οι πολιτικοί «κάνουν» ότι ανακοινώνουν, οι εφοριακοί «παριστάνουν» ότι εισπράττουν και οι κοινοτικοί συλλέγουν εμπειρίες, που τις αφηγούνται, χάριν ανεκδότων, πίνοντας μπύρες σε παμπ των Βρυξελλών, κάνοντας το μεσημεριανό τους διάλειμμα. Στον 5ο όροφο του κτιρίου της οδού Νίκης τα βλέπουν και τα ξέρουν όλα αυτά και … «τρελαίνονται». Ανακοινώνουν συσκέψεις επί συσκέψεων, όπου άλλοτε καλοπιάνουν κι άλλοτε απειλούν τους προισταμένους των ΔΟΥ, αλλά άκρη δεν βγάζουν. Κι απορούν γιατί. Ε, ας τους πει κάποιος, για να τους βγάλει κι από την άγνοια, ότι το θέμα είναι καθαρά ανθρώπινο και το φαινόμενο εντελώς ελληνικό. Τι συμβαίνει: Οι νυν προιστάμενοι, εκλεκτοι οι περισσότεροι της προηγούμενης «κάταστασης», ξέρουν ότι αργά ή γρήγορα θα αντικατασταθούν από τους εκλεκτούς της τωρινής. Αυτό δεν προβλέπει η παράδοση; Αργά ή γρήγορα, θα την τηρήσουν. «Οπότε» σου λέει ο κ.προιστάμενος, «γιατί να τρέξω». Απορούν μάλιστα, γιατί δεν τους έχουν (απ)αλλάξει ήδη από τα υποτιθέμενα καθήκοντα τους και την υποχρέωση να «ακούν» και να απολλογούνται κάθε λίγο και λιγάκι στον κ.Δ.Γεωργακόπουλο, αρμόδιο (;) γενικό γραμματέα του υπουργείου. Αν σε αυτή την κατηγορία, προστεθεί κι εκείνη των εν δυνάμει συνταξιούχων εφοριακών, που μετράνε μέρες για να συμπληρώσουν τα χαρτιά και το τελευταίο που σκέφτονται είναι πως θα μαζέψουν φόρους, τότε αμέσως – αμέσως συγκεντρώνεται μια δύναμη ικανή να τινάξει στον αέρα όχι μόνο το παρόν φορολογικό πλάνο άλλα δέκα σαν αυτό. Όπως άλλωστε τα έχουν καταφέρει πάμπολλες φορές στο παρελθόν. Οπότε, οδηγούμαστε σε αδιέξοδο; Οχι, λύση υπάρχει. Θέλει όμως «κότσια». Στην Καραγεώργη Σερβίας, αν την ψάξουν θα τη βρουν μέσα σε κάποιο συρτάρι, σε έναν φάκελο, όπου την άφησαν οι προηγούμενοι φεύγοντας, γιατί δεν τόλμησαν να την εφαρμόσουν. Τι προβλέπει; Τη διάλυση των εφοριών, οι οποίες είναι περισσότερες από τα περίπτερα. Σήμερα, ακόμα και σε μικρούς νομούς, υπάρχουν δύο ή και περισσότερες ΔΟΥ, με μηδενική απόδοση, που λειτουργούν για ρουσφετολογικούς και μόνο λόγους. Απασχολούν προσωπικό, «καίνε» ρεύμα, πληρώνουν λογαριασμούς κι έχουν πάγια έξοδα, αλλά δεν έχουν κανένα αντικείμενο, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος. Η πρόταση υποστηρίζει το κλείσιμο τους, μέσω της συγχώνευσης, με τη λειτουργία μιας ΔΟΥ ανά νομό. Έτσι και οικονομία θα γίνει και περισσότερα έσοδα θα μαζευτούν (λιγότερα από σήμερα αποκλείεται) και λιγότερα «τυχερά» θα μοιραστούν. Μα θα πει κάποιος, τόσους υπαλλήλους, που θα περισέψουν, τι θα τους κάνεις; Τίποτα, ας κάθονται. Λιγότερο θα στοιχίζουν…

Advertisements

«Κοντές ανάσες»

Και τώρα που υποτίθεται ότι η ελληνική οικονομία πήρε μια βαθιά ανάσα, με την συγκεκριμενοποίηση των όρων του σχεδιου σωτηρίας της από την ΕΕ και το ΔΝΤ, ήρθε και η ώρα να πούμε μερικές – ακόμα πιο – σκληρές αλήθειες. Όπως, για παράδειγμα, αυτή που υποστηρίζει ότι η χώρα, στην πράξη, ουσιαστικά έχει πτωχεύσει προ πολλού.
Προσέξτε: εδώ και αρκετούς μήνες, οι ελληνικές τράπεζες δεν μπορούν να δανειστούν κεφάλαια από τη διατραπεζική αγορά βάζοντας ως εγγύηση τίτλους του ελληνικού δημοσίου. Για τον απλό λόγο ότι οι εν δυνάμει δανειστές τους, που είναι οι ξένες τράπεζες με υπερβάλλουσα ρευστότητα, δεν τους αποδέχονται, γιατί δεν τους θεωρούν αξιόπιστους. Σου λένε: «Ελληνικά είναι; Ασε καλύτερα…». Αποτέλεσμα; Τα ελληνικά «χαρτιά» εξακολουθεί να δέχεται, ως εγγύηση, μόνο η Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Γι’ αυτό και χαιρετήθηκε ως «γενναία κίνηση», η απόφαση του επικεφαλής της, κ.Ζαν Κλοντ Τρισέ, ότι θα εξακολουθήσει να τα αποδέχεται ως εγγύηση, ακόμα κι αν οι διεθνείς οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης τα υποβαθμίσουν περαιτέρω. Όπως κι έγινε από τη Fitch και θα γίνει συντόμως, όπως λέγεται, κι από άλλα «σπίτια». Γιατί έτσι κρατάει το σύστημα στη ζωή. Κι εννοείται ότι κανένας δεν θέλει να βρεθεί προ του αγωνιώδους ερωτήματος, τί θα γίνει όταν και η ΕΚΤ αποφασίσει ότι δεν μπορεί να δεχθεί άλλα ελληνικά bonds. Ελπίζεται ότι στο αμέσως επόμενο διάστημα, τα πράγματα θα διορθώσουν, έτσι ώστε να μην χρειαστεί ποτέ να απαντηθεί.
Θέλετε κι άλλο παράδειγμα; Το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν τα κρούσματα ευρωπαικών εξαγωγικών εταιριών, που αρνούνται να στείλουν εμπόρευμα στην Ελλάδα, αν προηγουμένως δεν πληρωθούν, το μεγαλύτερο μέρος της παραγγελίας, τοις μετρητοίς και «μπροστά». Οι Ελληνες εισαγωγείς αναγκάζονται να εξανλτήσουν ό,τι απόθεμα σε cash έχουν (το οποίο δεν είναι και πολύ), καθώς βλέπουν ότι η πίστωση που είχαν έως πρόσφατα και με την οποία δούλευαν με τους ξένους συνεργάτες τους, κόπηκε κατά 50% ή και παραπάνω. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι Ευρωπαίοι δεν καλύπτονται ούτε καν από τις τραπεζικές εγγυήσεις που τους προσκομίζονται και απαιτούν εξόφληση άμεσα ή το πολύ μέσα σε διάστημα δύο μηνών. Κοινώς, βάζουν στις ελληνικές επιχειρήσεις, που δεν έχουν και πολλά περιθώρια αντίδρασης «το μαχαίρι στο λαιμό».
Θα μπορούσαν να αναφερθούν κι άλλα, πολλά, παρόμοια κρούσματα, που αποδεικνύουν ότι στην πράξη οι πανηγυρισμοί των πολιτικών περί σωτηρίας, ακούγονται στα αυτία των επιχειρηματιών και των τραπεζιτών, ως απλός, ενοχλητικός, θόρυβος. Αν οι πολιτικοί δεν κάνουν κάτι άμεσα, για να πείσουν εν τοις πράγμασι τις αγορές ότι έχουν αλλάξει, πρώτα οι ίδιοι και μετά οι αποφάσεις τους και ο τρόπος με τον οποίο σκέπτονται, τότε όλες οι «ανάσες» θα αποδειχθούν «κοντές». Κι όλοι γνωρίζουν το αμέσως επόμενο στάσδιο. Δεν χρειάζεται να το πούμε τώρα, εμείς…

Το «υπνοδωμάτιο» και το «τσίρκο»

Κατά τον Σβoλόπουλο, αυτό που χαρακτήριζε, μεταξύ άλλων, τους αρχαίους ημών προγόνους, ήταν ο πειθαρχημένος στοχασμός. Προφανώς, με τα χρόνια, το ίδιον εξέλειπε. Οι νεώτεροι Ελληνες ελάχιστη σχέση έχουν με την έννοια «πειθαρχία» εν γένει και η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η εθνική οικονομία συνιστά ένα ατράνταχτο αποδεικτικό στοιχείο. Επίσης, ακόμα κι αν ελλοχεύει ο κίνδυνος να κατηγορηθεί κανείς από τον Πάγκαλο για «φυλετικές ανοησίες», ο όρος «στοχασμός» επίσης εξέλειπε γενικώς. Στην ελληνική καθημερινότητα κυριαρχεί ο όρος της «αυτοεπιβεβαιούμενης προσδοκίας». Επειδή θέλουμε κάτι πάρα πολύ, στο τέλος πιστεύουμε ότι έχει πραγματωθεί κιόλας. Κάπως έτσι, όμως, βρεθήκαμε στην κατάσταση που βρεθήκαμε.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα; Το τελευταίο διάστημα συνέβαινε το εξής παράδοξο:Η εθνική οικονομία βάδιζε από το κακό στο χειρότερο, όμως, κάθε φορά που το δημόσιο έβγαινε να δανειστεί, σημειώνονταν υπερπροσφορά ζήτησης για τους τίτλους που εξέδιδε. Όλοι, όμως, οι έχοντες άμεση ή έμμεση σχέση με τον χώρο γνώριζαν ότι αυτή η υπερπροσφορά ήταν εικονική. Στην πραγματικότητα εξυπηρετούσε μόνον εκείνους που ήταν πολύ «ανοιγμένοι» σε ελληνικά ομόλογα κι έβρισκαν κερδοσκοπικά την ευκαιρία να καλυφθούν, κάθε φορά που γίνονταν μια νέα έκδοση.
Αυτή η κατάσταση, ωστόσο, δεν μπορούσε να συνεχιστεί για πολύ, γιατί «έτρωγε» από τις σάρκες του δημοσίου χρέους. Κάτι έπρεπε να γίνει και το πρώτο ήταν να απομακρυνθούν όλοι όσοι διοργάνωναν αυτό το …πάρτι. Γιατί, τί να την κάνεις την υπερπροσφορά όταν το μόνο που εξασφαλίζει είναι μεγάλα οφέλη στους κερδοσκόπους και τίποτα σε σένα; Απλά και μόνο για να λές ότι εξακολουθείς να είσαι «ελκυστικός» ως οικονομία, ενώ δεν το πιστεύει κανείς; Στο τέλος, αυτή η προσδοκία μπορεί να αυτοεπιβεβαιωθεί, αλλά θα αποδειχθεί και καταστροφική (κάτι που κινδύνευσε να γίνει…).
Η πραγματική εικόνα της ελληνικής εικόνας στο εξωτερικό είναι αυτή που αντικατοπτρίσθηκε στον «καθρέπτη» των δύο εκδόσεων της Μεγάλης Εβδομάδας. Που ήταν και οι πιο «καθαρές» των τελευταίων μηνών. Ειδικά αυτή της Μεγάλης Δευτέρας, την οποία ανέλαβαν δύο μεγάλα γαλλικά «μαγαζιά», τα οποία διοργάνωσαν το 7ετές ομολογιακό με πραγματικούς όρους κι όχι εικονικούς πειραματισμούς. Στο τέλος της ημέρας, μπορεί να μην σημειώθηκε τριπλάσια υπερκάλυψη, αλλά οριακή, όμως: α) τα «παιχνιδιάρικα» funds δεν πέρασαν ούτε …έξω από εκεί που γίνονταν η έκδοση, β) η απορρόφηση έγινε κυρίως από μακροπρόθεσμα χαρτοφυλάκια, αλλά κι από ελληνικά ασφαλιστικά ταμεία, που έσπευσαν για βοήθεια και γ) η απεικόνιση της κατάστασης της ελληνικής οικονομίας ήταν αυτή που έπρεπε να είναι και γνωρίζουν όλοι.
Τη Μεγάλη Τρίτη δεν σημειώθηκε καν κάλυψη. Όποιος όμως πει ότι εξεπλάγη, αν και γνωρίζει πως ακριβώς έχει η πορεία βασικών δημοσιονομικών μεγεθών, απλώς θα πει ψέμματα. Αν από την άλλη σημειώνονταν υπερκάλυψη και πήγαινε ήσυχος για ύπνο, τότε κάποιος θα έπρεπε να του πει ότι δεν κοιμόταν σε υπνοδωμάτιο, αλλά σε …τσίρκο.

Η S&P συναντάται σήμερα με την κ.Λ.Κατσέλη

Στη σκιά των δραματικών εξελίξεων σχετικά με την οικονομία και των μέτρων που ανακοινώνει σήμερα ο πρωθυπουργός, το κλιμάκιο του διεθνούς αξιολογητικού οίκου S&P, εξακολουθεί να κινείται στην Αθήνα και να κάνει επαφές και ραντεβού. Σήμερα, τα στελέχη του θα συναντηθούν με την υπουργό Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας κ.Λούκα Κατσέλη, ενώ από τη χώρα μας θα αναχωρήσουν, τελικώς, την Παρασκευή. Μολονότι δεν έχουν διαρρεύσει οι εντυπώσεις τους, σχετικά με τις επαφές που έχουν κάνει μέχρι σήμερα, οι πρώτεςε πληροφορίες αναφέρουν ότι η S&P διατηρεί τις επιφυλάξεις της για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας.

Μια όχι και τόσο φανταστική ιστορία

Η Ελλάδα θυμίζει μαγαζί σε κρίση. Από εδώ και στο εξής, θα πρέπει να μάθει να ζει με τους …τοκογλύφους. Αν θέλει να επιζήσει και για όσο καιρό αντέξει, μέχρι να βγει από το τούνελ. Κακή διαχείριση, μεγάλα ανοίγματα, αλόγιστες σπατάλες και παροχές στο προσωπικό, όταν το «αφεντικό» τα είχε από μια καλή κληρονομιά, οδήγησαν τα πράγματα στο να μην υπάρχει σάλιο (που θα λέγε κι ο Λοβέρδος). Για την ακρίβεια, λείπουν τα λεφτά για να πληρωθεί μέχρι και το ενοίκιο. Ακόμα χειρότερα, τα κοινόχρηστα και οι λογαριασμοί για φως, νερό, τηλέφωνο. Οι κανονικές ροές χρηματοδότησης σταμάτησαν κι από την τράπεζα, όταν δεν τηλεφωνούν για τις επιταγές που διαμαρτυρήθηκαν, ζητούν τις δόσεις από το δάνειο που έληξε. Με την στενότητα που υπάρχει ενδεχόμενο αναχρηματοδότησης δεν υφίσταται, ενώ το γκισέ της τράπεζας έγινε απαγορευμένος τόπος. Οι ανάγκες όμως τρέχουν, οι μισθοί πρέπει να πληρωθούν, το ΙΚΑ να τακτοποιηθεί και ο ΦΠΑ να επιστραφεί. Τι να κάνει και το «αφεντικό»; Τώρα τελευταία άρχισε τις συναλλαγές με εκείνους τους περίεργους «τύπους» στη γωνία, που έχουν το γραφείο στον ημιόροφο. Αυτούς που ο Φωτόπουλος το ’60 αποκαλούσε «αιματορουφήχτρες».

Προχθές, του έδωσαν ρευστό, για να δείξουν τι καλοί άνθρωποι που είναι. «Στην ανάγκη φαίνονται οι φίλοι» του είπαν. Μόνο που του τα δώσαν αφού πρώτα τον έβαλαν και υπέγραψε ένα χαρτί που γράφε ότι πρέπει να τα επιστρέψει με τέτοιο τόκο, που ολονών τους ήρθε λιποθυμία, όταν τον έμαθαν. «Τέτοιος τόκος δεν ξαναμπήκε ποτέ ξανά» ψιθύριζαν τα άλλα «αφεντικά» στα γειτονικά μαγαζιά, όταν έμαθαν τα καθέκαστα. Αλλά πάλι καλά. Μέχρι και προχθές το πρωί οι περισσότεροι υποψιάζονταν πως ούτε οι «τοκογλύφοι» θα άνοιγαν πίστωση. Τέτοια ήταν και παραμένει εν πολλοίς η κατάσταση. Τουλάχιστον, τώρα επιβεβαιώθηκε ότι από κάπου μπορεί να τα πάρει το «αφεντικό» για να βγάλει το μήνα. Και μετά βλέπουμε. Αλλά και οι «τοκογλύφοι» δεν το έκαναν για την καλή τους την καρδιά. Ούτε επειδή υπολογίζουν ότι μέσα σε ένα μήνα το «μαγαζί» θα μπει σε ρυθμό. Ξέρουν ότι υπάρχει «πλούσιος θείος» στο βάθος, που στο τέλος της ιστορίας θα σταματήσει τον κατήφορο. «Οπότε» σου λέει «σίγουρα λεφτά δανείζουμε».

Κουτσά – στραβά, το «μαγαζί» μάλλον θα σωθεί. Ζητούμενο όμως παραμένει αν το «αφεντικό» και οι «υπάλληλοι», έστω και τώρα, την ύστατη στιγμή, θα πάρουν το μάθημα. Για παράδειγμα, ο πρώτος θα καταλάβει ότι ήρθε η ώρα να βάλει σε μια σειρά τα βιβλία; Κι οι δεύτεροι ότι δεν γίνεται κάθε φορά που δεν τους γίνεται κάτι, να κατεβάζουν τα ρολά; Γιατί ο «θείος» δεν θα υπάρχει πάντα για να τους ξελασπώνει όλους…

Το κρίσιμο δίλημμα του κ. Παπανδρέου

Αν η οικονομία είναι πρωτίστως θέμα ψυχολογίας, τότε χρειαζόμαστε επειγόντως ένα… ντιβάνι. Φτάσαμε στο μη περαιτέρω κι όσοι βλέπουν πίσω από τα δράματα που εξελίσσονται τις τελευταίες μέρες στις αγορές ομολόγων, μετοχών και παντός είδους αξιογράφων μόνο «κερδοσκόπους», τότε βλέπουν τη μια πλευρά του φεγγαριού. Κι όχι απαραίτητα την πιο σκοτεινή. Η άλλη είναι… πίσσα.

Κατ’ αρχάς να ξεκαθαρίσουμε ότι αν αυτό που τώρα αποκαλούμε γενικά κι αόριστα «οικονομικό οικοδόμημα» αύριο το πρωί καταρρεύσει, τότε θα πληγούν όλοι. Ακόμα κι αυτοί που πρόλαβαν να βγάλουν τα λεφτά τους στο εξωτερικό ή επένδυσαν από παλιά το «υστέρημά» τους σε μετοχές άντλησης νερού στην… Ντακότα. Εμμέσως ή αμέσως το πρόβλημα θα τους βρει, όπου κι αν είναι και θα τους γονατίσει.

Ενα ερώτημα που επίσης είναι κοινό για όλους, αλλά απευθύνεται κυρίως στην κυβέρνηση και πρωτίστως στο Μέγαρο Μαξίμου, είναι: Εχουν αντιληφθεί πραγματικά το μέγεθος του προβλήματος; Θα είχε ενδιαφέρον αν ο κ. Παπακωνσταντίνου περνούσε από το συγκεκριμένο τεστ τους συναδέλφους του. Αν η απάντηση που προέκυπτε ήταν καταφατική και παρ’ όλα αυτά είναι τόσο ψύχραιμοι και ήρεμοι, τότε, ευτυχώς, τα πράγματα είναι καλύτερα απ’ ό, τι φοβόμαστε και εύκολα – δύσκολα θα βγούμε από το τούνελ. Αν όχι, όμως; Εφιαλτικό το δίλημμα, αλλά τις τελευταίες ώρες πληθαίνουν ολοένα και περισσότερο οι φωνές εκείνων, εντός κι εκτός Ελλάδας, που το διατυπώνουν.

Ο ίδιος κ. Παπακωνσταντίνου, πάλι, εξακολουθεί να πιστεύει ότι δεχόμαστε επίθεση από τις αγορές, γιατί δεν τις πείσαμε. Μήπως ήρθε, λοιπόν, η ώρα να κάνουμε το κάτι επιπλέον για να τα καταφέρουμε; Πάντως, πολυτέλειες για χρονικές καθυστερήσεις είναι ξεκάθαρο ότι δεν έχουμε. Για την ακρίβεια, δεν μας δίνουν οι Βρυξέλλες, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, οι αγορές και γενικότερα όλοι εκείνοι που μέχρι προχθές μας ζούσαν πλουσιοπάροχα και τώρα έκλεισαν τις κάνουλες της ρευστότητας.

Το «λίπος» που έχει η ελληνική οικονομία, λόγω μεγέθους, είναι περιορισμένο. Και εξαντλείται με ταχύτατους ρυθμούς. Μαζί με τη διαθέσιμη ρευστότητα των τραπεζών, που όσο κι αν το αμφισβητούμε, δεν είναι ατελείωτη. Αυτό πρακτικά συνεπάγεται ότι τα όπλα για να αντιμετωπισθεί αυτή η επίθεση, αργά αλλά σταθερά, μειώνονται. Σε ορισμένες περιπτώσεις, δραματικά.

«Κλειδί» της επιτυχίας, παρ’ όλα αυτά, υπάρχει και βρίσκεται στο συρτάρι του κ. Γ. Παπανδρέου. Αν οι αγορές θέλουν μεγαλύτερη συγκεκριμενοποίηση των μέτρων, ας την κάνουμε. Κι αν θέλουν επιπλέον πρωτοβουλίες, ας τις πάρουμε. Κανείς δεν θα τον κατηγορήσει αυτές τις κρίσιμες στιγμές ούτε για «αναλγησία» ούτε για «κοινωνική αδικία» ούτε καν για «αθέτηση υπεσχημένων». Αντιθέτως, θα τον κυνηγούν αν το οικοδόμημα του μείνει στα χέρια. Ας δει την παρούσα κρίση ως ευκαιρία για να κάνει ριζικές ανατροπές κι ας τις προχωρήσει.

Ο γάιδαρος του Χότζα και η ελληνική οικονομία

Τα κρούσματα είναι πολλά και υπάρχει κίνδυνος να εξελιχθούν σε επιδημία. Το τελευταίο διάστημα κάθε υπουργείο που έχει ένα πρόβλημα ρευστότητας, το πρώτο πράγμα που προτείνει για να το λύσει είναι η επιβολή ενός… φόρου. Ωραία ιδέα, πρωτότυπη και εμπνευσμένη. Χαρακτηριστικά παραδείγματα: για τα τέλη κυκλοφορίας σκέφτονται να εισαγάγουν ένα επιπλέον μικρό τέλος στα καύσιμα, για τη λύση του ασφαλιστικού έναν νέο μικρό φόρο στους εργαζόμενους, ενώ για τη στήριξη των εσόδων εμπνεύσθηκαν την αύξηση στον φόρο κατανάλωσης στα ποτά και τα τσιγάρα. Μόνο που για να σκεφτείς αυτές τις «λύσεις» δεν χρειάζεται να είσαι υπουργός ή υφυπουργός, ούτε καν γενικός γραμματέας. Δεν χρειάζεται επίσης να έχεις σπουδάσει στο LSE, στο Harvard ή ακόμα και στην ΑΣΟΕΕ. Αρκεί να είσαι απλός θαμώνας καφενείου οπουδήποτε στην ελληνική επικράτεια, που είναι γεμάτη από αυτοδίδακτους υπουργούς και πρωθυπουργούς. Η λογική είναι απλή και συνοψίζεται σε οκτώ λέξεις: «Αν ήμουν εγώ, θα τους έβαζα έναν φόρο…».

Μόνο που από τους πολλούς φόρους, μικρότερους, μεγαλύτερους και μεσαίους, στο τέλος η λεγόμενη φορολογική βάση θα σηκώσει τα χέρια ψηλά, θα φωνάξει «παραδίνομαι» και θα βρει από μόνη της ένα στασίδι στα κοντινότερα φορολογικά δικαστήρια. Αυτό προσπαθούν να τους πουν, εδώ και τόσο καιρό, με ωραίο τρόπο, περισσότερο τεχνοκρατικό, από τις Βρυξέλλες. Μόνο που εδώ στην Αθήνα δεν εννοούν να το καταλάβουν. Πρόταση: ας τους διηγηθούν τη διδακτική ιστορία με τον γάιδαρο του Χότζα. Μπορεί να καταλάβουν περισσότερα. Όταν, λοιπόν, ο Ναστραδίν απηύδησε με τον γάιδαρο του, που ήθελε κάθε μέρα να… τρώει, αποφάσισε να τον θέσει σε αυστηρά δίαιτα. Στην αρχή τον τάιζε τέσσερις φορές την εβδομάδα, μετά τρεις, μετά δύο και στο τέλος καθόλου. Μόνο που ο γάιδαρος ψόφησε. Και τότε ο Χότζας φώναξε: Ατυχία, τώρα που τον έμαθα να μην τρώει, πέθανε!

Εν προκειμένω, τα φορολογικά υποζύγια λίγο απέχουν από το να παραδώσουν πνεύμα. Και αν συνεχίσουν να τους φορολογούν με τον τρόπο που το κάνουν, στο τέλος δεν θα αποφύγουν το μοιραίο. Ας βρουν, επιτέλους, μια άλλη διέξοδο στα δημοσιονομικά τους αδιέξοδα στην κυβέρνηση. Και για αρχή, μια πρόταση θα ήταν οι υπουργοί της κυβέρνησης κάθε φορά που είναι να επιβάλουν ένα φόρο να συνεννοούνται μεταξύ τους, έτσι ώστε να μη δίνουν… «λύσεις» όλοι μαζί. Τουλάχιστον ας κρατούν κάποιες αποστάσεις μεταξύ τους. Εστω, για τους τύπους. Και όταν τις ανακοινώνουν, δεν χρειάζεται να τις παρουσιάζουν ως «λύσεις πακέτο». Γιατί συνήθως ο κόσμος διαγράφει το πρώτο συνθετικό και κρατάει μόνο το δεύτερο. Εκτός και αν δεν τους ενδιαφέρει, πράγμα δύσκολο, καθώς οι εκλογές δεν έχουν τέσσερις μήνες που έγιναν και συνήθως αυτή η τακτική ακολουθείται στην Ελλάδα έπειτα από δύο – τρία χρόνια. Τουλάχιστον, αυτό έχει διδάξει η έως τώρα εμπειρία. Βεβαίως, υπάρχει και η άλλη άποψη, που υποστηρίζει ότι ο πολιτικός χρόνος πύκνωσε, οπότε και οι συμπεριφορές άλλαξαν. Ο χρόνος θα δείξει…