Category Archives: Πολιτική

Ο φρέντο, το «σπέσιαλ» και οι κατσαρόλες

Μάλλον ήρθε η ώρα να πούμε «δύο λόγια» για το ΔΝΤ και την ελληνική εμπλοκή του, τώρα που η περιπέτεια ξεκινάει κι ετοιμάζεται να εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα. Κατ’ αρχάς, είναι αδιάφορο αν τα γραφεία του θα στεγάζονται στην Τράπεζα της Ελλάδος ή στο υπουργείο Οικονομικών ή οπουδήποτε αλλού. Με αυτή τη ρηχή λεπτομέρεια, στην πραγματικότητα, ασχολούνται μόνο όσοι μας έφεραν σε αυτήν την κατάσταση, οι σημειολόγοι και οι ιστορικοί του μέλλοντος. Οι υπόλοιποι έχουν άλλα, σοβαρότερα, πράγματα να αντιμετωπίσουν.

Οπως, για παράδειγμα, την κρίσιμη παράμετρο που υποστηρίζει ότι «οι άνθρωποι του ΔΝΤ μια συνταγή ξέρουν κι αυτήν εφαρμόζουν παντού». Αν ισχύει αυτό, τότε τα πράγματα είναι από δύσκολα έως επικίνδυνα για μας. Γιατί, όσο καλή διάθεση κι αν έχει κανείς, τι κοινά στοιχεία μπορεί να βρει ανάμεσα στους Ελληνες, τους Αργεντινούς, τους Ούγγρους, τους Τούρκους και τους Ρουμάνους; Μόνον ότι είναι άξιοι της μοίρας τους. Πέραν τούτου ουδέν.

Ο John Kenneth Galbraith στα «Οικονομικά της αθώας απάτης» γράφει ότι «η οικονομία και γενικότερα τα οικονομικά και πολιτικά συστήματα καλλιεργούν τη δική τους αλήθεια, είτε λόγω χρηματικών και πολιτικών πιέσεων είτε εξαιτίας της πρόσκαιρης μόδας». Και αυτή η «μόδα» από χώρα σε χώρα και από λαό σε λαό διαφέρει. Ο ίδιος προσθέτει παρακάτω: «Αυτό που επικρατεί στην πραγματική ζωή δεν είναι η πραγματικότητα, αλλά η τρέχουσα μόδα και το χρηματικό συμφέρον». Αυτή η «τρέχουσα μόδα», λοιπόν, δεν μπορεί εξ αντικειμένου να είναι ίδια στην Ελλάδα των αρχών του ’10 με αυτήν της Αργεντινής στα μέσα του ’90. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί με τα ίδια μέσα και την ίδια λογική.

Αυτό θα πρέπει, από εδώ και στο εξής, να εξηγείται καθημερινά και άκοπα στους «ανθρώπους της Ουάσιγκτον». Κι ας έχουν ως θέσφατο τη βασική αρχή της κλασικής σχολής που υποστηρίζει ότι «οι οικονομικές μεταβλητές που χρησιμοποιούνται για τη μελέτη της οικονομικής δραστηριότητας μπορεί να ισχύουν ανεξαρτήτως χρόνου και τόπου» (σ. σ. Κ. Μελάς). Αυτό μπορεί να μας οδηγήσει όλους στην καταστροφή, αντί να μας σώσει.

Αρκεί και εμείς ως λαός, έστω και τώρα, την ύστατη στιγμή, να σοβαρευτούμε και να σταματήσουμε να αντιγράφουμε ό, τι γραφικό συνέβη σε αντίστοιχες περιπτώσεις στο εξωτερικό. Γιατί αν βγαίνουμε από τώρα στους δρόμους με τις… κατσαρόλες, υποτίθεται για να διαμαρτυρηθούμε, τότε τι θα κάνουμε όταν σφίξουν οι πείνες; Στο Μπουένος Αϊρες αναγκάσθηκαν να το κάνουν όταν το τσουκάλι είχε να ανάψει μέρες και δεν πήγαινε άλλο. Οχι όταν στις παρακείμενες παραλιακές καφετέριες ο φρέντο κόστιζε 6 ευρώ και το ουίσκι σπέσιαλ 15…

Advertisements

Ας κάθονται, λιγότερο θα στοιχίζουν…

Μπορεί η απεργία να είναι «λευκή», «κόκκινη» ή «πορτοκαλί». Μικρή σημασία έχει. Αυτό που μετράει είναι ότι υπάρχουν εφορίες με μηδενικό ρυθμό αύξησης των εσόδων, σε μια περίοδο που υποτίθεται ότι «οι μηχανές δουλεύουν στο φουλ». Οπότε παρατηρείται το εξής παράδοξο: η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών ανακοινώνει αύξηση φόρων, αλλά η υπηρεσιακή – αδιαφορώντας ή αδυνατώντας – δεν τους εισπράτει. Οπότε, στο τέλος της ημέρας το πηλίκο είναι ίδιο: Μηδέν. Η λογική είναι απλή: Οι πολιτικοί «κάνουν» ότι ανακοινώνουν, οι εφοριακοί «παριστάνουν» ότι εισπράττουν και οι κοινοτικοί συλλέγουν εμπειρίες, που τις αφηγούνται, χάριν ανεκδότων, πίνοντας μπύρες σε παμπ των Βρυξελλών, κάνοντας το μεσημεριανό τους διάλειμμα. Στον 5ο όροφο του κτιρίου της οδού Νίκης τα βλέπουν και τα ξέρουν όλα αυτά και … «τρελαίνονται». Ανακοινώνουν συσκέψεις επί συσκέψεων, όπου άλλοτε καλοπιάνουν κι άλλοτε απειλούν τους προισταμένους των ΔΟΥ, αλλά άκρη δεν βγάζουν. Κι απορούν γιατί. Ε, ας τους πει κάποιος, για να τους βγάλει κι από την άγνοια, ότι το θέμα είναι καθαρά ανθρώπινο και το φαινόμενο εντελώς ελληνικό. Τι συμβαίνει: Οι νυν προιστάμενοι, εκλεκτοι οι περισσότεροι της προηγούμενης «κάταστασης», ξέρουν ότι αργά ή γρήγορα θα αντικατασταθούν από τους εκλεκτούς της τωρινής. Αυτό δεν προβλέπει η παράδοση; Αργά ή γρήγορα, θα την τηρήσουν. «Οπότε» σου λέει ο κ.προιστάμενος, «γιατί να τρέξω». Απορούν μάλιστα, γιατί δεν τους έχουν (απ)αλλάξει ήδη από τα υποτιθέμενα καθήκοντα τους και την υποχρέωση να «ακούν» και να απολλογούνται κάθε λίγο και λιγάκι στον κ.Δ.Γεωργακόπουλο, αρμόδιο (;) γενικό γραμματέα του υπουργείου. Αν σε αυτή την κατηγορία, προστεθεί κι εκείνη των εν δυνάμει συνταξιούχων εφοριακών, που μετράνε μέρες για να συμπληρώσουν τα χαρτιά και το τελευταίο που σκέφτονται είναι πως θα μαζέψουν φόρους, τότε αμέσως – αμέσως συγκεντρώνεται μια δύναμη ικανή να τινάξει στον αέρα όχι μόνο το παρόν φορολογικό πλάνο άλλα δέκα σαν αυτό. Όπως άλλωστε τα έχουν καταφέρει πάμπολλες φορές στο παρελθόν. Οπότε, οδηγούμαστε σε αδιέξοδο; Οχι, λύση υπάρχει. Θέλει όμως «κότσια». Στην Καραγεώργη Σερβίας, αν την ψάξουν θα τη βρουν μέσα σε κάποιο συρτάρι, σε έναν φάκελο, όπου την άφησαν οι προηγούμενοι φεύγοντας, γιατί δεν τόλμησαν να την εφαρμόσουν. Τι προβλέπει; Τη διάλυση των εφοριών, οι οποίες είναι περισσότερες από τα περίπτερα. Σήμερα, ακόμα και σε μικρούς νομούς, υπάρχουν δύο ή και περισσότερες ΔΟΥ, με μηδενική απόδοση, που λειτουργούν για ρουσφετολογικούς και μόνο λόγους. Απασχολούν προσωπικό, «καίνε» ρεύμα, πληρώνουν λογαριασμούς κι έχουν πάγια έξοδα, αλλά δεν έχουν κανένα αντικείμενο, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος. Η πρόταση υποστηρίζει το κλείσιμο τους, μέσω της συγχώνευσης, με τη λειτουργία μιας ΔΟΥ ανά νομό. Έτσι και οικονομία θα γίνει και περισσότερα έσοδα θα μαζευτούν (λιγότερα από σήμερα αποκλείεται) και λιγότερα «τυχερά» θα μοιραστούν. Μα θα πει κάποιος, τόσους υπαλλήλους, που θα περισέψουν, τι θα τους κάνεις; Τίποτα, ας κάθονται. Λιγότερο θα στοιχίζουν…

Το «όραμα» του μηχανικού στα Τέμπη

Η απορία γεννήθηκε από την πρώτη στιγμή που κυκλοφόρησε η είδηση: «Τα Τέμπη θα ανοίξουν για τις γιορτές του Πάσχα». Μετά; Θα ξανακλείσουν γιατί, προφανώς, οι αναστηλωτικές εργασίες που γίνονται εκεί δεν έχουν τελειώσει.
Κι αφού δεν έχουν τελειώσει, πως ανοίγουν για το Πάσχα; Υπάρχει ενδεχόμενο, λόγω των ημερών, τα βράχια, συμμετέχοντας στο πένθος, να «καθήσουν φρόνιμα» και μετά να ξαναγίνουν απειλητικά;
Από το αρμόδιο (;) υπουργείο διαβεβαιώνεται ότι η διέλευση από τα στενά, τώρα, θα είναι πιο ασφαλής από ό,τι ήταν προηγούμενα. Τότε, γιατί ταλαιπωρούν τόσον καιρό τον κόσμο, στέλνοντας τον ως στην «άκρη του κόσμου», για να αποφύγει 15 επικίνδυνα χιλιόμετρα; Δηλαδή μέχρι πριν τη μεγάλη έξοδο του Πάσχα τα στενά ήταν επικίνδυνα και το Σάββατο, μαζί με τον Λάζαρο, «αναστήθηκε» και η ελπίδα ότι «ο δρόμος θα ξανα ανοίξει;». Τι είδε ο επιβλέπων μηχανικός; Οραμα;
Η αναφορά του συγκεκριμένου Σαββάτου δεν γίνεται τυχαία. Εκείνο το απόγευμα ο αρμόδιος (;) υπουργός έκανε την πρώτη νύξη στο θέμα, δειλά – δειλά. Σου λέει «ας το πω κι άμα πιάσει – έπιασε». Άμα ο κόσμος αντιδράσει, φοβούμενος να περάσει από τα Τέμπη, γιατί θα πρέπει να κοιτάζει ψηλά για να αποφύγει καμία εορταστική συνάντηση με κανέναν βράχο, αντί για ευθεία, το παίρνω πίσω. Ως γνωστόν, στην Ελλάδα δήλωση που γίνεται Σάββατο απόγευμα, είναι σαν να μην έχει γίνει ποτέ. Οι κυριακάτικες εφημερίδες έχουν τυπωθεί και τα δελτία ειδήσεων των 8 έχουν ετοιμασθεί. Οπότε;
Το συμπέρασμα: οι πολιτικοί στην Ελλάδα μπορεί να αλλάζουν αλλά οι πολιτικές παραμένουν ίδιες. Είναι φρέσκες ακόμα οι μνήμες από τα έργα και τις ημέρες της προηγούμενης διακυβέρνησης, όταν η εθνική οδός Αθηνών – Θεσσαλονίκης, 11 μήνες το χρόνο, ήταν ..μονοπάτι από τα ατελείωτα «βελτιωτικά έργα», αλλά πάντα παραμονές μεγάλης εξόδου «δίνονταν στην κυκλοφορία». Την επομένη, ξαναγοίνονταν μονοπάτι. Οι ίδιες κουτοπόνηρες τακτικές επαναλαμβάνονται και τώρα. Και απ’ ότι φαίνεται θα επαναλαμβάνονται στον αιώνα τον άπαντα.
Απλά, ο Ελληνας – επειδή δεν είναι Γερμανός, αλλά φύσει αισιόδοξος, βλέπει και την θετική πλευρά του πράγματος. Σου λέει, «άσε να δούμε και κανένα νέο μέρος βρε αδερφέ». Και κάπως έτσι ανακάλυψε τις απίστευτες ομορφιές της παραλίας από την άλλη πλευρά του Κισσάβου. Αναρωτιέμαι όμως: Πόσα αγριογούρουνα «κρατάει» η περιοχή κι όλα τα μαγαζιά και τα μαγαζάκια σερβίρουν «κυνήγι»; Και τι δουλειά έχουν τα αγριογούρουνα στις παραλίες; Ειδαν τα βράχια να κουτρουβαλάνε στα Τέμπη, φοβήθηκαν και κατέβηκαν στη θάλασσα για ασφάλεια; Η εφευρετικότητα των Ελλήνων, τελικώς, δεν έχει όριο. Το ίδιο και η «φαντασία» τους …

Το κρίσιμο δίλημμα του κ. Παπανδρέου

Αν η οικονομία είναι πρωτίστως θέμα ψυχολογίας, τότε χρειαζόμαστε επειγόντως ένα… ντιβάνι. Φτάσαμε στο μη περαιτέρω κι όσοι βλέπουν πίσω από τα δράματα που εξελίσσονται τις τελευταίες μέρες στις αγορές ομολόγων, μετοχών και παντός είδους αξιογράφων μόνο «κερδοσκόπους», τότε βλέπουν τη μια πλευρά του φεγγαριού. Κι όχι απαραίτητα την πιο σκοτεινή. Η άλλη είναι… πίσσα.

Κατ’ αρχάς να ξεκαθαρίσουμε ότι αν αυτό που τώρα αποκαλούμε γενικά κι αόριστα «οικονομικό οικοδόμημα» αύριο το πρωί καταρρεύσει, τότε θα πληγούν όλοι. Ακόμα κι αυτοί που πρόλαβαν να βγάλουν τα λεφτά τους στο εξωτερικό ή επένδυσαν από παλιά το «υστέρημά» τους σε μετοχές άντλησης νερού στην… Ντακότα. Εμμέσως ή αμέσως το πρόβλημα θα τους βρει, όπου κι αν είναι και θα τους γονατίσει.

Ενα ερώτημα που επίσης είναι κοινό για όλους, αλλά απευθύνεται κυρίως στην κυβέρνηση και πρωτίστως στο Μέγαρο Μαξίμου, είναι: Εχουν αντιληφθεί πραγματικά το μέγεθος του προβλήματος; Θα είχε ενδιαφέρον αν ο κ. Παπακωνσταντίνου περνούσε από το συγκεκριμένο τεστ τους συναδέλφους του. Αν η απάντηση που προέκυπτε ήταν καταφατική και παρ’ όλα αυτά είναι τόσο ψύχραιμοι και ήρεμοι, τότε, ευτυχώς, τα πράγματα είναι καλύτερα απ’ ό, τι φοβόμαστε και εύκολα – δύσκολα θα βγούμε από το τούνελ. Αν όχι, όμως; Εφιαλτικό το δίλημμα, αλλά τις τελευταίες ώρες πληθαίνουν ολοένα και περισσότερο οι φωνές εκείνων, εντός κι εκτός Ελλάδας, που το διατυπώνουν.

Ο ίδιος κ. Παπακωνσταντίνου, πάλι, εξακολουθεί να πιστεύει ότι δεχόμαστε επίθεση από τις αγορές, γιατί δεν τις πείσαμε. Μήπως ήρθε, λοιπόν, η ώρα να κάνουμε το κάτι επιπλέον για να τα καταφέρουμε; Πάντως, πολυτέλειες για χρονικές καθυστερήσεις είναι ξεκάθαρο ότι δεν έχουμε. Για την ακρίβεια, δεν μας δίνουν οι Βρυξέλλες, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, οι αγορές και γενικότερα όλοι εκείνοι που μέχρι προχθές μας ζούσαν πλουσιοπάροχα και τώρα έκλεισαν τις κάνουλες της ρευστότητας.

Το «λίπος» που έχει η ελληνική οικονομία, λόγω μεγέθους, είναι περιορισμένο. Και εξαντλείται με ταχύτατους ρυθμούς. Μαζί με τη διαθέσιμη ρευστότητα των τραπεζών, που όσο κι αν το αμφισβητούμε, δεν είναι ατελείωτη. Αυτό πρακτικά συνεπάγεται ότι τα όπλα για να αντιμετωπισθεί αυτή η επίθεση, αργά αλλά σταθερά, μειώνονται. Σε ορισμένες περιπτώσεις, δραματικά.

«Κλειδί» της επιτυχίας, παρ’ όλα αυτά, υπάρχει και βρίσκεται στο συρτάρι του κ. Γ. Παπανδρέου. Αν οι αγορές θέλουν μεγαλύτερη συγκεκριμενοποίηση των μέτρων, ας την κάνουμε. Κι αν θέλουν επιπλέον πρωτοβουλίες, ας τις πάρουμε. Κανείς δεν θα τον κατηγορήσει αυτές τις κρίσιμες στιγμές ούτε για «αναλγησία» ούτε για «κοινωνική αδικία» ούτε καν για «αθέτηση υπεσχημένων». Αντιθέτως, θα τον κυνηγούν αν το οικοδόμημα του μείνει στα χέρια. Ας δει την παρούσα κρίση ως ευκαιρία για να κάνει ριζικές ανατροπές κι ας τις προχωρήσει.

Τί σχέση έχει η οικονομία με την …ΑΕΚ;

Πάει καιρός που έλεγα ότι η περίπτωση της ΑΕΚ κάτι μου θυμίζει. Προχθές το βράδυ άκουσα ότι ο βασικός της μέτοχος στις 19 Ιανουαρίου θα «κατεβάσει» λύση σωτηρίας. Και κατάλαβα τι μου θυμίζει: Την οικονομία, που στις 19 περνάει το τεστ των Βρυξελλών. Αν ο «τέντζερης» ήταν case study, τότε θα είχε βρει το «καπάκι». Οι περιπτώσεις είναι η μία μετενσάρκωση της άλλης.

Μετρήστε συμπτώσεις: Και στις δύο λείπει η κινητήριος δύναμη, τα λεφτά (ζεν). Και περισσεύει το απότοκο: η γκρίνια (διπλό ζεν). Και οι δύο είναι πνιγμένες στα χρέη (θα χαθεί το μέτρημα).

Πριν από έξι μήνες, όμως, ζούσαν στον κόσμο τους. Η μία έκανε μεταγραφές και η άλλη έβλεπε την κρίση με κιάλια. Τώρα, τράπεζες μπαινοβγαίνουν στα γραφεία, προτείνουν λύσεις κι απαιτούν τα δανεικά. Συνήθως, σε αυτές τις περιπτώσεις, όλοι θυμούνται τον Μένιππο, ενώ ακολουθούν οι δικηγόροι.

Οι παλιοί «πρωθυπουργοί» (Καραμανλής – Νικολαΐδης) πήραν ομπρέλα κι έφυγαν νωρίς, βλέποντας την καταιγίδα που έρχεται. Οι νέοι (Παπανδρέου -Νοτιάς), που έμπλεξαν χωρίς να το πολυθέλουν, περισσότερο από παράδοση ο ένας κι από οπαδιλίκι ο άλλος, τρέχουν και δεν προλαβαίνουν. Στο μεταξύ, πίσω, στο «σπίτι», όλα ρημαδιό.

Υπάλληλοι, συνταξιούχοι και ποδοσφαιριστές (σ.σ. κι αυτοί «συνταξιούχοι» είναι έτσι που παίζουν), όλοι μαζί, κοιτάζουν τον ήλιο. Δεν ξέρουν αν και για πόσο ακόμα θα πληρώνονται. Τα δάνεια τρέχουν. Περίεργη σύμπτωση; Η ΑΕΚ τα έχει πάρει ακόμα κι από τη Morgan Stanley, απ’ όπου παράλληλα τα έχει πάρει και το Δημόσιο, που κλείνει το ρήμα «χρωστάω» σε όλες τις γλώσσες. Οι «υπουργοί Οικονομικών» (Παπακωνσταντίνου – Παπάς), δύο χαίρουν και μια δεν χαίρουν της εμπιστοσύνης των «πρωθυπουργών».

Στο μεταξύ, και οι δύο ετοιμάζονται να πουλήσουν ό,τι ασημικά έχουν απομείνει στο «σπίτι». Ο μεν ένας κάτι υπόλοιπα από μετοχές σε ΔΕΚΟ κι επιχειρήσεις, που βρήκε στο συρτάρι και κάτι ακίνητα, από κληρονομιά, ο δε άλλος ό,τι πολυτιμότερο έχει η φτωχή πλην τιμία ομάς, τον Σκόκο. Εναν περίεργο τύπο, που μια παίζει και τρεις δεν παίζει. Κάτι σαν τα ελληνικά ομόλογα δηλαδή, που για να τα πουλήσεις, πρέπει να τα φορέσεις «καπέλο» (στο επιτόκιο) και πάλι βλέπουμε. Ο,τι προσπάθεια γίνεται για να βρεθεί σωτηρία, θυμίζει την ιστορία του Κροίσου που ό,τι έπιανε γινόταν χρυσός, αλλά από την ανάποδη. Πάει στράφι.

«Θείος» από την Αμερική προέκυψε και στις δύο περιπτώσεις. Στην μεν ΑΕΚ ακούει στο όνομα «Μπομπ», είναι από το Σικάγο και στα προχωρημένα -ήντα του, δείχνοντας ένα ασφαλιστήριο ζωής, αντί για μια εγγυητική τραπέζης, λέει ότι θα σώσει τον δικέφαλο. Στην οικονομία πάλι, «η θεία από το Σικάγο» θα έχει το όνομα πέντε – έξι τραπεζών, στις οποίες θα προσπαθήσουν να πουλήσουν ομόλογα. Χρεόγραφα τα μεν, χρεόγραφα και τα δε. «Ζεστά» λεφτά δεν βλέπω πουθενά… «Αλλά και οι επιταγές, λεφτά δεν είναι;». Που έλεγε και ο Λογοθετίδης. Αν κάνουν το λάθος και μας τα δώσουν, να τα πάρουμε και να τρέξουμε…

Εφτασε η ώρα της (αγροτικής) κρίσης για την κυβέρνηση

Φτάνει η ώρα της (αγροτικής) κρίσης για την νέα κυβέρνηση. Τελεσίγραφο έως τις 15 Ιανουαρίου έστειλαν στην υπουργό Γεωργίας κ.Μπατζελή οι αγρότες 7 νομών, λέγοντας ότι αν δεν ικανοποιήσει τα αιτήματα τους, τότε θα καταλάβουν την εθνική οδό Αθηνών – Θεσσαλονίκης.
Και το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται τώρα είναι: Πώς σκοπεύει να αντιμετωπίσει το ζήτημα η κυβέρνηση; Οι αγρότες παραδοσιακά κάθε χρόνο τέτοια εποχή επιδίδονται σε ασκήσεις επαναστατικής γυμναστικής. Θα τις ανεχθούν, θα τις αποτρέψουν ή θα λύσουν το πρόβλημα δια της γνωστής λύσεως: “Ναι σε όλα”;

Αμοιβαία τα αισθήματα…

Στο Λονδίνο θα βρίσκεται την Κυριακή ο πρώην υπουργός Οικονομίας κ.Γ.Αλογοσκούφης. Οσο μπορεί από την Αθήνα, όπου οι πρώην “σύντροφοι” του θα ψηφίζουν για την εκλογή νέου προέδρου. Επισήμως, πάντως, η δικαιολογία της απουσίας θα είναι μια υποχρέωση της κόρης του στη βρετανική πρωτεύουσα. Ανεπισήμως, ψάξτε να τη βρείτε στην απόφαση του “να μην ακούει, να μην βλέπει” κανέναν από τη ΝΔ. Μου λένε ότι τα συναισθήματα είναι εν πολλοίς αμοιβαία…