Tag Archives: κρίση

Η αρχή του τέλους και το τέλος της αρχής

Η κρίση,όπως και η Ρώμη, δεν γεννήθηκε σε μια μέρα. Το χειρότερο; Δεν θα εξαλειφθεί το ίδιο γρήγορα. Κι επειδή, ως γνωστόν, σε αυτή τη ζωή, από τα σύννεφα πέφτουν μόνο όσοι αγνοούν την ιστορία, μια ματιά στο όχι και τόσο απώτερο παρελθόν φτάνει για να αποκηρυχθούν όλοι όσοι τριγυρνούν δεξιά κι αριστερά παριστάνοντας τους μικρέμπορους της αισιοδοξίας και των «πρόωρων καλών νέων». Λοιπόν, έχουμε και λέμε: μετά το κραχ του ’29, ακολούθησε μια τετραετία έντονης κάμψης μεγεθών, δεικτών και προσαρμογών, που όντως όμοιά της δεν είχε γνωρίσει μέχρι τότε η οικονομική επιστήμη.

Παραδόξως πώς, το ’33, όμως, ήταν μια αναπάντεχα καλή χρονιά, που έκανε πολλούς να αναθαρρήσουν και πολύ περισσότερους να είναι αισιόδοξοι. Στην πραγματικότητα και παρατηρώντας τις τότε εξελίξεις από την ασφάλεια που παρέχει η απόσταση των 77 ετών, εκείνη η χρονιά δεν αποτέλεσε παρά μια σύντομη παρένθεση. Η ουσιαστική ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας άρχισε να καταγράφεται από τα μέσα της δεκαετίας του ’50. Δηλαδή, 20 ολόκληρα χρόνια μετά τη χρονιά που πολλοί σύγχρονοι οικονομολόγοι χαρακτήριζαν ως «αρχή του τέλους» της κρίσης. Στην πραγματικότητα, το ’33 δεν ήταν τίποτα παραπάνω από το «τέλος της αρχής». Η αρχή του τέλους, έπρεπε να περάσουν δύο δεκαετίες και να μεσολαβήσει ένας Παγκόσμιος Πόλεμος, για να δρομολογηθεί. Σημαντική διευκρίνιση: η παρεμβολή ενός πολέμου στην προκειμένη περίπτωση δεν λογίζεται ως αρνητικό γεγονός για την ανάκαμψη της οικονομίας. Αντιθέτως, ήταν αυτός που έδωσε την τελική ώθηση για να ακολουθήσει η περίοδος της μεγάλης σύγκλισης. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας, παρατηρήθηκε ενδεχομένως για πρώτη φόρα και σίγουρα για τελευταία, τουλάχιστον κατά τον αιώνα που πέρασε, το φαινόμενο της οικονομικής και κοινωνικής ισορροπίας μεταξύ των ομάδων του πληθυσμού. Ποτέ άλλοτε, για παράδειγμα, δεν καταγράφηκε τόσο μεγάλη σύγκλιση των ετήσιων απολαβών μεταξύ του μέσου εργαζόμενου και του μέσου διευθύνοντος συμβούλου στις ΗΠΑ. Ανάλογη ήταν η εικόνα και στην Ευρώπη. Πόσο κράτησε το «θαύμα»; Οχι παραπάνω από 10 χρόνια. Κι αυτό γιατί από τα μέσα της δεκαετίας του ’60 ξεκίνησε η περίοδος της μεγάλης απόκλισης, η οποία πήρε τις πραγματικές της διαστάσεις στις αρχές του ’70. Αλλά και πάλι, οι απολαβές του CEO της General Motors ούτε κατά διάνοια δεν έφταναν, αναλογικά, εκείνες του CEO της Wall Mart λίγο πριν ενσκήψει η τελευταία μεγάλη οικονομική κρίση. Η οποία και πάλι αναμένεται ότι θα διορθώσει την κατάσταση των έντονων ανισορροπιών, σε βάθος χρόνου. Γιατί το επέκεινα αυτής της κρίσης θα το ζούμε επί μακρόν, όπως διδάσκει η ιστορία. Οπότε, υπομονή…

Advertisements

Το “τεχνικό” και το πραγματικό τέλος της κρίσης…

Πληθαίνουν οι φωνές όλων όσων, το τελευταίο διάστημα, υποστηρίζουν ότι το τέλος της κρίσης πλησιάζει, αν δεν έχει ήδη επέλθει. Λογικό είναι, οι απόψεις αυτές, να γίνονται δεκτές με έντονο σκεπτικισμό. Αλλωστε, οι περισσότεροι από αυτούς που μιλάνει για το “τέλος”, δεν είχαν καν μυριστεί την “αρχή”. Κατά συνέπεια, πώς να τους εμπιστευτείς; Σήμερα, πάντως, διαβάσαμε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα προσέγγιση του θέματος, από τον Πολ Κρούγκμαν, ο οποίος εισαγάγει έναν νέο όρο στην όλη συζήτηση, αυτόν του “τεχνικού τέλους”. Που πολύ απέχει από το πραγματικό τέλος, όπως θα διαβάσετε εδώ:

http://krugman.blogs.nytimes.com/

Μειώθηκαν οι ακάλυπτες τον Αύγουστο (μετά από πολύ καιρό…)

Ενα πρώτο αισιόδοξο μήνυμα για την επόμενη μέρα της ελληνικής αγοράς έγινε γνωστό πριν λίγο. Συγκεκριμένα, όπως ανακοινώθηκε από την “Τειρεσίας”, το συνολικό ποσό των ακάλυπτων επιταγών τον Αύγουστο μειώθηκε κατά περίπου 30% σε σχέση με τον Ιούλιο. Πρόκειται για την πρώτη γενναία μείωση σε αυτό το κρίσιμο μέτωπο, μετά τις αλματώδεις αυξήσεις των περασμένων μηνών, που οδήγησαν τα “φέσια” στο οκτάμηνο στο ύψος – ρεκόρ των 2,1 δις ευρώ. Το θέμα, τώρα, είναι τι θα γίνει τον Σεπτέμβριο – Οκτώβριο, που λήγουν οι περισσότερες από τις επιταγές που έκοψαν την άνοιξη οι τουριστικοί επαγγελματίες.

Ενας χρόνος από την κατάρευση της Lehman Brothers…

Σήμερα συπληρώνεται ένας χρόνος από την κατάρρευση – πτώχευση της Lehman Brothers. Πέρα από τη συζήτηση, που έκτοτε έχει ανοίξει, σχετικά με το αν το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών άφησε το συγκεκριμένο “σπίτι” να καταρρεύσει, το βασικό ερώτημα ήταν και παραμένει:
Ποιος είναι σίγουρος ότι ο εφιάλτης δεν θα επιστρέψει;
Το θέτει πολύ εύστοχα ο Economist στην ηλεκτρονική του έκδοση, με αφορμή τη μαύρη επέτειο κι επιχειρεί να δώσει μια απάντηση, που θα τη βρείτε σε αυτή τη διεύθυνση:

http://www.economist.com/world/international/displaystory.cfm?story_id=14379169

Νέο αρνητικό ρεκόρ ακάλυπτων επιταγών

Το ένα μετά το άλλο, καταρρίπτονται τα αρνητικά ρεκόρ της (ανύπαρκτης) ρευστότητας στην αγορά, πολλαπλασιάζοντας τα λουκέτα και της αιτήσεις πτώχευσης. Τα στατιστικά στοιχεία που έδωσε πριν λίγο στη δημοσιότητα η Τειρεσίας ΑΕ, τα οποία αφορούν στις ακάλυπτες επιταγές και στις απλήρωτες συναλλαγματικές επταμήνου, είναι κάτι παραπάνω από αποκαλυπτικά όσο κι αποκαρδιωτικά.
Συγκεκριμένα, κατά το διάστημα Ιανουαρίου – Ιουλίου, φέτος, τα «φέσια»στην αγορά έσπασαν το φράγμα των 2 δις ευρώ, διαμορφώθηκαν στα 2,1 δις καλύπτοντας το σύνολο του περσινού έτους, το οποίο – σημειωτέον – ήταν από τα χειρότερα των τελευταίων δεκαετιών. Το χειρότερο από όλα; Οι προβλέψεις για το αμέσως επόμενο διάστημα είναι ακόμα πιο δυσοίωνες, καθώς στο διάστημα Σεπτεμβρίου, Οκτωβρίου λήγει το μεγαλύτερο κομμάτι των επιταγών που υπογράφηκαν την άνοιξη από τους επιχειρηματίες του τουριστικού κλάδου, με ό,τι κάτι τέτοιο μπορεί να συνεπάγεται.

Η κρίση του Τύπου και τα ηλεκτρονικά πειράματα των εφημερίδων

Η κρίση στον Τύπο καλά κρατεί κι αν αληθεύει η πληροφορία ότι μεγάλες ξένες εφημερίδες ετοιμάζονται να χρεώσουν τις επισκέψεις στις ιντερνετικές τους διευθύνσεις, τότε μπορεί να πάρει απρόβλεπτες διαστάσεις. Το πείραμα είχε επιχειρήσει πρώτη η WSJ, αλλά είχε αποτύχει. Ο Ρ.Μέρντοχ διέταξε να αποσυρθεί το Plan A και να αντικατασταθεί με την δωρεάν ηλεκτρονική πρόσβαση στα άρθρα και στα ρεπορτάζ της εφημερίδας. Η οικονομική δυσπραγία, όμως, που αντιμετωπίζει ο χώρος, είχε σαν αποτέλεσμα το σενάριο της χρέωσης να ξαναμπεί στο τραπέζι των συζητήσεων, μεταξύ των εκδοτών. Οι πληροφορίες λένε ότι οι FT εξετάζουν το ενδεχόμενο, όπως και κάποιες ακόμα εκδοτικές επιχειρήσεις. Θα λύσουν έτσι το πρόβλημα τους; Μάλλον όχι. Πάντως, το εγχείρημα θα έχει ενδιαφέρον, ενώ συζήτηση για το ίδιο θέμα ξεκίνησε και στη χώρα μας, με κάποιες πρώτες σκέψεις να “παίζουν” στο ΔΟΛ για την ηλεκτρονική διεύθυνση του Βήματος.

Συναγερμός για τα κόκκινα δάνεια

Καμπανάκι κινδύνου για τη νέα αύξηση των επισφαλών δανείων που κατέγεαψε στο αμέσως προηγούμενο διάστημα στα χαρτοφυλάκια των πιστωτικών ιδρυμάτων σημαίνει και πάλι η Τράπεζα της Ελλάδας. Κορυφαία πηγή της τελευταίας, υποστήριζε ότι “διαπιστώσαμε και πάλι νέα άνοδο των επισφαλειών, η οποία μπορεί να είναι μικρότερη σε σχέση με προηγούμενες περιόδους, αλλά από την άλλη είναι συνεχής”. Το γεγονός που δείχνει να φοβίζει την ΤτΕ είναι ότι αυτή η αυξητική τάση δείχνει να παγιώνεται, γεγονός το οποίο επιτείνει την ανησυχία στο κεντρικό πιστωτικό ίδρυμα της χώρας. “Το 2009 θα είναι μια δύσκολη χρονιά για το τραπεζικό – κι όχι μόνο -σύστημα και γι’ αυτό όλοι οφείλουν να είναι ακόμα πιο προσεκτικοί” τονίζεται. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπενθυμισθεί ότι πριν ακριβώς από ενάμυσι χρόνο η τότε διοίκηση της ΤτΕ με γραπτό υπόμνημα της προς τις διοικήσεις των εμπορικών τραπεζών είχε ζητήσει τη μείωση του μέσου όρου των επισφαλών δανείων στη χώρα μας από το περίπου 5,00% στο οποίο διαμορφώνονταν τότε, στο 3,3% με 3,4%, όπου διαμορφώνονταν ο ευρωπαικός μέσος όρος. Δεκαοκτώ μήνες μετά η διαπίστωση που γίνεται είναι πως όχι μόνο δεν έχει σημειωθεί καμία υποχώρηση, αλλά αντιθέτως το ποσοστό αυτό αυξήθηκε κι άλλο.